ÇOKLU ZEKA KURAMI

Başarısız çocuk yoktur, çoklu zeka vardır!

Çoklu Zeka Kuramı (Multiple Intellegence-MI Theory) 1983 yılında Harvard Üniversitesi’nde çalışmalarını yürüten Amerikalı nöro-psikolog Howard Gardner tarafından geliştirilen zekâyı tek ve baskın bir yetenek olarak görmekten ziyade, çeşitli ve özel boyutlardan oluştuğunu öneren bir modeldir. Kuram, bütün çocukların sahip oldukları gizli güçleri, potansiyelleri veya yetenekleri keşfetmeyi ve onları geliştirmeyi vurgulayan çağdaş bir eğitim anlayışını öngörmektedir.

Howard Gardner, klasik zeka tanımlarının dışına çıkarak zekayı; bir kişinin bir veya birden fazla kültürde değer bulan bir ürün ortaya koyabilme veya günlük ya da mesleki hayatında karşılaştığı bir problemi etkin ve verimli bir şekilde çözebilme yeteneği olarak tanımlamakta ve her insanda potansiyel olarak en az sekiz zeka alanı olduğunu belirtmektedir.

Çoklu zekâ kuramı, her insanın çeşitli zekâ alanlarının tümüne sahip olduğu ancak bu alanların değişik düzeylerde olabildiği, her insanın, çeşitli zekâ alanlarından her birini yeterli düzeyde geliştirebileceği, çeşitli zekâ alanları, genellikle bir arada ve karmaşık bir yapıda çalıştıkları ve insanın herhangi bir alanda zeki olmasının tek değil bir çok yolu olabileceği yaklaşımlarından hareketle geliştirilmiştir.

Çoklu Zeka Kuramı'na göre, insan beyni, sözel-dilsel, mantıksal-matematiksel, müziksel-ritmik, görsel-uzamsak, içsel, kişilerarası, doğa ve bedensel-kinestetik zeka alanlarını içermektedir.

Gardner’ın çalışmalarına göre zekâ alanları;

    • Dilsel Zekâ: Yazma, konuşma, espriler yapma
      Dilsel Zeka, dili etkili bir biçimde kullanma, kelimelerle ve seslerle düşünme, dildeki kompleks anlamları kavrayabilme, insanları ikna edebilme, dildeki farklı yapıları fark edebilme, yeni yapılar oluşturabilme, farklı dilsel kalıplarla ilgilenme becerisidir.

    • Mantıksal/matematiksel Zekâ: Problem çözme, sorgulama, hesap yapma, deney yapma.
      Matematiksel – Mantıksal Zeka, sayılarla çalışma, muhakeme etme, tümevarım ve tümdengelim teknikleri ile düşünebilme, soyut ve sembolik problemleri çözebilme, kavramlar, düşünceler ve fikirler arası kompleks ilişkileri algılayabilme becerisidir

    • Görsel /alansal Zekâ: Boyama, çizme, harita okuma, motif çizme, örnek yaratma.
      Görsel–Mekânsal Zeka, resimlerle, şekillerle düşünebilme, görsel dünyayı algılayabilme, şekil, renk ve dokuları zihnin gözleriyle görebilme ve bunları sanatsal formlara dönüştürebilme yeteneğidir. Psiko-motor becerilerin gelişmesiyle başlar, el-vücut-beyin koordinasyonunun gelişimi küçük kas gelişiminin mükemmel çalışmalarıyla geliştirilebilir.

    • Bedensel / kinetiksel Zekâ: Dans, egzersiz, spor yapma, mümkün olduğunca hareket etme.
      Kinestetik–Bedensel Zekâ, aklın ve vücudun mükemmel bir fiziksel performansla birleştirilerek belli bir amaca yönelik faaliyetlerin sergilenebilmesi yeteneğidir.

    • Müziksel / Ritmik Zekâ:Şarkı söyleme, tempo tutma, müzik dinleme, enstrüman çalma.
      Müziksel – Ritmik Zekâ, sesler, notalar, ritimlerle düşünme, farklı sesleri tanıma ve yeni sesler, ritimler üretme, ritmik ve tonsal kavramları tanıma ve kullanma, çevreden gelen seslere ve müzik aletlerine karşı duyarlı olabilme becerisidir.

    • Sosyal Zekâ: Gruplarla çalışma, aracılık etme, birinin duygularını anlama.
      Sosyal Zekâ insan aklının en önemli özelliklerindendir. Ünlü eğitim bilimci Humprey’e göre insan zihninin en yaratıcı kullanımı, insan ilişkilerini etkili olarak sürdürmekle olur. Kişilerarası – Sosyal Zekâ insanlarla birlikte çalışabilme, Sözel – Bedensel Zekâ dilini etkili bir biçimde kullanarak çok farklı karakterlere sahip insanlarla kolaylıkla iletişim kurabilme, insanları yönetebilme, onlarla uyumlu çalışabilme ve insanları ikna edebilme becerisidir.

  • Kişiye dönük Zekâ:Derin düşünce, hayal kurma, hedef koyma, yalnızlığı tercih etme
    Kişisel – İçsel Zekâ, kendimiz hakkındaki duygu ve düşünceleri şekillendirebilme, yaşamı sürdürebilme ve yaşadıklarımızdan öğrendiklerimizle, hayat felsefemizi oluşturabilme, yaşamımızı bu doğrultuda planlanma, kişisel istek ve hayaller oluşturabilme becerisidir.

Veli Alanı